2022-23

Σκοπός του μαθήματος είναι η εξοικείωση του φοιτητή με τα έθιμα, τα δρώμενα και τις τελετουργίες του ετήσιου εορτολογικού κύκλου. Η γνώση δηλαδή των βασικών συνισταμένων που προσδιορίζουν την δημιουργία των εθίμων αυτών και την σύγχρονη διαχείρισή τους στην διάβαση από τον παλαιότερο παραδοσιακό στον σύγχρονο λαϊκό πολιτισμό.

Το μάθημα περιλαμβάνει καταρχάς την αποσαφήνιση της έννοιας «Εθνογραφία» και την ιστορική της εξέλιξη. Επιδιώκεται, λοιπόν, να κατανοήσουν οι φοιτητές τη σχέση Κοινωνικής και Πολιτισμικής Ανθρωπολογίας από τη μια μεριά, και Εθνογραφίας από την άλλη, τόσο στο πλαίσιο του λεγόμενου «Εθνογραφικού Ρεαλισμού», δηλαδή την κλασική εκδοχή της Κοινωνικής Ανθρωπολογίας, όσο και στο πλαίσιο της «Πολιτισμικής Κριτικής», που ανανέωσε την επιστημολογική συζήτηση για την Κοινωνική Ανθρωπολογία και την Εθνογραφία.

Το μάθημα καλύπτει ένα πολύ σημαντικό κεφάλαιο στην ιστορία της μεσαιωνικής Ευρώπης και των επαφών της με τον ευρύτερο κόσμο. Οι σταυροφορίες αποτελούν ταυτόχρονα παράγοντα και αποτέλεσμα της δυναμικής ανάπτυξης και επέκτασης της λατινικής Χριστιανοσύνης σε διάφορα πεδία (πολιτικό, στρατιωτικό, οικονομικό, πολιτισμικό) και προς όλες τις κατευθύνσεις, από τον 11ο αι. και εξής.

Εξετάζονται θεωρητικά προβλήματα της Ιστορίας της Νεοελληνικής Λογοτεχνίας, όπως οι διαφορετικές απόψεις για την αρχή της, οι περίοδοι, η γλώσσα, καθὼς και η διάκριση μεταξύ λογοτεχνίας και γραμματείας. Διδάσκονται βασικά στοιχεία της νεοελληνικής μετρικής και των νεοελληνικών διαλέκτων. Στη συνέχεια εξετάζονται συγγραφείς και αντιπροσωπευτικά κείμενα, κυρίως ιστοριογραφικά, από τον 10ο αι. μέχρι και την εποχή του Διαφωτισμού (Χρονικό του Μορέως, Χρονικό των Τόκκων, κυπριακά χρονικά, Χρονικό του ψευδο-Δωροθέου, Χρονικό των Σερρών, Χρονικό των Τούρκων Σουλτάνων).

Η σειρά μαθημάτων εισάγει στον προϊστορικό πολιτισμό με έμφαση στον Ελλαδικό χώρο. Η ιστορική αναδρομή καλύπτει όλες τις περιόδους της προϊστορίας από την εμφάνιση του ανθρώπου έως την Εποχή του Χαλκού. Περιλαμβάνει θέματα όπως η εξέλιξη του ανθρώπου και ο υλικός πολιτισμός της Παλαιολιθικής εποχής τόσο στην Ευρώπη όσο και στον Ελλαδικό χώρο, ο Νεολιθικός πολιτισμός στην Ελλάδα και οι κοινωνίες της Εποχής του Χαλκού.