2022-23

Σκοπός του μαθήματος είναι η μύηση των πρωτοετών φοιτητών στην Λαογραφία, το αντικείμενο, το περιεχόμενο, τους σκοπούς, την ιστορία, τις μεθόδους που χρησιμοποιεί και τη βασική βιβλιογραφία της. Γίνονται εκτενείς αναφορές στην ελληνική πορεία της Λαογραφίας, από την λαογραφική παρατήρηση και καταγραφή κατά την αρχαιότητα, τους βυζαντινούς, μεταβυζαντινούς και νεότερους χρόνους, αλλά και στην ευρωπαϊκή, αμερικανική και διεθνή ανάπτυξή της, προπολεμικά και μεταπολεμικά.

Στο μάθημα αυτό οι φοιτητές θα εισαχθούν στις κύριες έννοιες και αρχές της δημογραφίας και στις βασικές τεχνικές μελέτης των δημογραφικών φαινομένων. Ιδιαίτερη έμφαση θα δοθεί στη διασύνδεση της δημογραφίας με τα βιολογικά, ιστορικά, κοινωνικά και οικονομικά φαινόμενα και τα πολιτισμικά χαρακτηριστικά των πληθυσμών του ανθρώπου.

Εξετάζονται σε συντομία το βυζαντινό κράτος και η κοινωνία (πολιτική θεωρία, κρατική οργάνωση, κοινωνική δομή, οικονομικός βίος), καθώς και η πορεία του από τον ιδρυτή του Μ. Κωνσταντίνο (324-337) μέχρι και την άλωση της Κωνσταντινούπολης το 1453.

Εξετάζεται η διάκριση της βυζαντινής γραμματείας σε λόγια και δημώδη, θύραθεν και ιερή. Μελετώνται σε συνδυασμό κείμενα αντιπροσωπευτικά, όπως το προοίμιο της Αλεξιάδας και τα Πτωχοπροδρομικά ποιήματα, επιγράμματα του Χριστόφορου Μυτιληναίου και θύραθεν επιγράμματα της Παλατινής Ανθολογίας για να γίνει αντιληπτή από τους φοιτητές η διαφορά. Εξετάζεται η εξέλιξη των διαφόρων ειδών από την αρχαιότητα στο Βυζάντιο και ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στην εμφάνιση νέων, όπως η αγιολογία και η ρυθμοτονική ποίηση.