2020-21

Εξετάζεται η διάκριση της βυζαντινής γραμματείας σε λόγια και δημώδη, θύραθεν και ιερή. Μελετώνται σε συνδυασμό κείμενα αντιπροσωπευτικά, όπως το προοίμιο της Αλεξιάδας και τα Πτωχοπροδρομικά ποιήματα, επιγράμματα του Χριστόφορου Μυτιληναίου και θύραθεν επιγράμματα της Παλατινής Ανθολογίας για να γίνει αντιληπτή από τους φοιτητές η διαφορά. Εξετάζεται η εξέλιξη των διαφόρων ειδών από την αρχαιότητα στο Βυζάντιο και ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στην εμφάνιση νέων, όπως η αγιολογία και η ρυθμοτονική ποίηση.

Στο μάθημα αυτό οι φοιτητές θα εισαχθούν στις κύριες έννοιες και αρχές της δημογραφίας και στις βασικές τεχνικές μελέτης των δημογραφικών φαινομένων. Ιδιαίτερη έμφαση θα δοθεί στη διασύνδεση της δημογραφίας με τα βιολογικά, ιστορικά, κοινωνικά και οικονομικά φαινόμενα και τα πολιτισμικά χαρακτηριστικά των πληθυσμών του ανθρώπου.

Η Γαλλική και η βιομηχανική επανάσταση υπήρξαν βασικοί διαμορφωτές των κοινωνιών της σύγχρονης Ευρώπης. Το μάθημα εξετάζει τις ιδεολογικές ζυμώσεις και τις εξεγέρσεις των πρώτων δεκαετιών του 19ου αιώνα, που προκύπτουν από τις δύο επαναστάσεις, την εξέλιξη της βιομηχανικής επανάστασης και την εκτεταμένη αστικοποίηση, τον εθνικισμό και τη διαμόρφωση των εθνικών κρατών, τον φιλελευθερισμό και την εξέλιξη των Ευρωπαϊκών πολιτικών συστημάτων, τον συνδικαλισμό και την οικονομική ανταγωνιστικότητα, την εκτεταμένη αποικιακή εξάπλωση και τον μιλιταρισμό.

Σκοπός του μαθήματος είναι η γνωριμία των φοιτητών με τη Βιολογία του Ανθρώπου καθώς και τη Δημογραφία μιας σειράς ανθρωπολογικών πληθυσμών, όπως οι Ache, !Kung, Rendille, Hutterites κ.λπ. και η μελέτη των δυνάμεων που διαμορφώνουν τη δυναμική τους πορεία στο χώρο και το χρόνο.
Ενδεικτικό πρόγραμμα διδασκαλίας
1. Πληθυσμιακή δομή και μέγεθος πληθυσμού. Το παράδειγμα των Ache και των Dobe !Kung
2. Θνησιμότητα και προσδοκώμενη ζωή στους Ache, !Kung, Bari, Agta κλπ.

Το μάθημα αποτελεί εισαγωγή στην κοινωνική και πολιτισμική ανθρωπολογία και ως εκ τούτου θα ασχοληθεί αρχικά με τις έννοιες της «κοινωνίας» και του «πολιτισμού», το περιεχόμενό τους, αλλά και το βαθμό που η ενασχόληση με αυτές διαμόρφωσε διαφορετικές ανθρωπολογικές κατευθύνσεις. Μετά θα ακολουθήσει μια γνωριμία με τη διαδρομή της ανθρωπολογίας –τη διαδρομή της «παραδοσιακής» ανθρωπολογικής έρευνας και καταγραφής- δηλαδή με τις σχολές του λειτουργισμού, του δομο-λειτουργισμού και του δομισμού και τους βασικούς εκπροσώπους των σχολών αυτών.