2015-16

Προϊστορία, αιτίες και τρόποι επικράτησης του Ισλάμ από την πρώτη καθαρή αραβική περίοδο μέχρι τα χαλιφάτα και τους πολιτισμού τους στη Δαμασκό των Αμαϋάδων και στη Βαγδάτη των Αββασιδών (6ος – 13ος αιώνας).

Από επιστημολογική άποψη το μάθημα περιλαμβάνει κατ’ αρχάς την αποσαφήνιση των εννοιών Σημειολογία και Σημειωτική στην ιστορική τους εξέλιξη καθώς και τη διαμόρφωση της Σημειωτικής ως διεπιστημονικής προσέγγισης στις κοινωνικές επιστήμες. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη σημειωτική προσέγγιση του πολιτισμού (culture), μέσω της αποσαφήνισης της έννοιας του «κειμένου» που μεταφέρεται από το γραπτό λόγο σε όλα τα στοιχεία του πολιτισμού, σύμφωνα με την προσέγγιση του Clifford Geertz.

Στο μάθημα αυτό οι φοιτητές θα εισαχθούν στις κύριες έννοιες και αρχές της δημογραφίας και στις βασικές τεχνικές μελέτης των δημογραφικών φαινομένων. Ιδιαίτερη έμφαση θα δοθεί στη διασύνδεση της δημογραφίας με τα βιολογικά, ιστορικά, κοινωνικά και οικονομικά φαινόμενα και τα πολιτισμικά χαρακτηριστικά των πληθυσμών του ανθρώπου.

Εξετάζεται η γέννηση και η διαμόρφωση της Ευρώπης μετά την κατάλυση της ρωμαϊκής αυτοκρατορίας και έως την ιταλική Αναγέννηση. Η διδασκαλία εστιάζεται στις εισβολές των βαρβάρων, την καρολίγγεια περίοδο, το φεουδαρχικό σύστημα, τις σταυροφορίες, τη διαμάχη παπικής Εκκλησίας-Αυτοκρατορίας, την ανάπτυξη των πόλεων, τη διάδοση των πανεπιστημίων. Εξετάζεται το πορτραίτο του ανθρώπου του Μεσαίωνα (με εστίαση στον μοναχό, τον ιππότη, τον διανοούμενο, τον καλλιτέχνη, τον έμπορο, τη γυναίκα, τον άγιο και τον περιθωριακό).