2020-21

Σκοπός: Ο σκοπός του μαθήματος είναι διττός: Αφενός μεν, να παρέχει ένα συμπαγές και σφαιρικό σύνολο θεμελιωδών θεωρητικών γνώσεων εστιασμένων στο πολυσχιδές αντικείμενο της ψυχολογίας της ανάπτυξης του ατόμου. Αφετέρου δε, να αναδείξει την εφαρμογή αυτών των γνώσεων για την κατανόηση και καλύτερη διαχείριση του ατόμου στην κρίσιμη παιδική και εφηβική ηλικία.

Εξετάζονται θεωρητικά προβλήματα της Ιστορίας της Νεοελληνικής Λογοτεχνίας, όπως οι διαφορετικές απόψεις για την αρχή της, οι περίοδοι, η γλώσσα, καθὼς και η διάκριση μεταξύ λογοτεχνίας και γραμματείας. Διδάσκονται βασικά στοιχεία της νεοελληνικής μετρικής και των νεοελληνικών διαλέκτων. Στη συνέχεια εξετάζονται συγγραφείς και αντιπροσωπευτικά κείμενα, κυρίως ιστοριογραφικά, από τον 10ο αι. μέχρι και την εποχή του Διαφωτισμού (Χρονικό του Μορέως, Χρονικό των Τόκκων, κυπριακά χρονικά, Χρονικό του ψευδο-Δωροθέου, Χρονικό των Σερρών, Χρονικό των Τούρκων Σουλτάνων).

Στόχος του μαθήματος είναι να γνωρίσουν οι φοιτητές-τριες πτυχές και τομείς του μεγαλειώδους και προηγμένου -για τα δεδομένα της εποχής- πολιτισμού που ανέπτυξε το Βυζάντιο. Εξετάζονται η βυζαντινή κοινωνία, η καθημερινή ζωή των ανθρώπων στην ύπαιθρο και στις πόλεις, η κρατική διοίκηση, ζητήματα όπως η φιλανθρωπία, η εκπαίδευση, η εκκλησία, ο μοναχισμός και η ακτινοβολία του Βυζαντίου στους γειτονικούς λαούς. Επιπλέον, παρουσιάζονται αναλυτικά η μεσαιωνική ελληνική γραμματεία και ο πνευματικός πολιτισμός.

Το μάθημα καλύπτει ένα πολύ σημαντικό κεφάλαιο στην ιστορία της μεσαιωνικής Ευρώπης και των επαφών της με τον ευρύτερο κόσμο. Οι σταυροφορίες αποτελούν ταυτόχρονα παράγοντα και αποτέλεσμα της δυναμικής ανάπτυξης και επέκτασης της λατινικής Χριστιανοσύνης σε διάφορα πεδία (πολιτικό, στρατιωτικό, οικονομικό, πολιτισμικό) και προς όλες τις κατευθύνσεις, από τον 11ο αι. και εξής.

Το μάθημα επικεντρώνεται στα κρατικά μορφώματα που δημιουργήθηκαν στον ελλαδικό χώρο από τους διάφορους Δυτικούς πλην των Βενετών. Οι «Φράγκοι» αυτοί προέρχονταν κυρίως από περιοχές της δυτικής Ευρώπης όπου επικρατούσε η φεουδαρχική οργάνωση (Καμπανία, Φλάνδρα, Βουργουνδία, Λομβαρδία, κ.α.), αλλά και από πόλεις-κράτη (όπως η Γένοβα και η Φλωρεντία). Οι περισσότερες φραγκικές ηγεμονίες δημιουργήθηκαν μετά την Τέταρτη Σταυροφορία (1204), π.χ.