2015-16

Με το μάθημα «Σημειωτικές προσεγγίσεις της σύγχρονης ελληνικής λογοτεχνίας» επιδιώκεται η βαθύτερη και συστηματικότερη εντρύφηση των φοιτητών και των φοιτητριών του Τμήματος Ιστορίας και Εθνολογίας σε ζητήματα που έχουν αντιμετωπιστεί στο πλαίσιο του Υποχρεωτικού μαθήματος «Εισαγωγή στη Σημειωτική» και αφορούν στην εφαρμογή της σημειωτικής προσέγγισης των λογοτεχνικών κειμένων ως «αισθητικών κειμένων» που από σημειωτική άποψη χαρακτηρίζονται ως «ασαφή και αυτοεπικεντρούμενα».

Σκοπός του μαθήματος είναι να εισάγει την έννοια του «πολιτικού» στην ανθρωπολογία και ταυτόχρονα να προσδώσει στον όρο μια ιστορική διάσταση. Το βασικό ζήτημα για το οποίο γίνεται λόγος είναι οι ποικίλες αναπαραστάσεις του «άλλου» και οι σχέσεις ή δυνάμεις που δημιουργούνται από πλέγματα οικονομικών, πολιτικών, πολιτισμικών ή άλλων αλληλεπιδράσεων και αλληλεξαρτήσεων.

Ο λόγος περί κατανάλωσης είναι στην ουσία του λόγος πολιτισμικός εφόσον μέσα από αυτόν αποκαλύπτονται οι πολιτισμικοί κώδικες, τα όρια, τα περιθώρια, οι αποκλεισμοί αλλά και οι πολιτισμικές συνάφειες, και συναρτήσεις. Η κατανάλωση μετωνυμικά χρησιμοποιείται συχνά για να εκφραστεί η σχέση μας με τα πράγματα και τις συνθήκες. Καταναλώνω σημαίνει συναινώ, συμμορφώνομαι αντιδρώ, ανθίσταμαι, απορρίπτω. Με άλλα λόγια, η κατανάλωση μπορεί να αναγνωσθεί ως στάση και επιλογή, η οποία απαντά σε πολιτικές, κοινωνικές, οικονομικές σχέσεις και εξαρτήσεις.

Στόχος του μαθήματος είναι να κατανοήσουν οι φοιτητές την αναγκαιότητα της ανθρωπολογικής προσέγγισης απέναντι στη σύγχρονη εκπαιδευτική διαδικασία, ειδικά στη Β/θμια Εκπαίδευση. Καταρχάς αποσαφηνίζεται η βασική (μεθοδολογική κατά κύριο λόγο) διαφορά ανάμεσα στα γνωστικά αντικείμενα Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης και Ανθρωπολογία της Εκπαίδευσης, ενώ επιδιώκεται να τεθούν τα πλαίσια της σύγχρονης εκπαιδευτικής διαδικασίας τόσο διεθνώς όσο κυρίως στην ελληνική Εκπαίδευση (εκπαίδευση μεταναστών, μειονοτική εκπαίδευση, εκπαίδευση ενηλίκων κ.λπ.) και ειδικά τη Β/θμια.

Στόχος του μαθήματος είναι η κατανόηση από τη μεριά των φοιτητών της αναγκαιότητας για μια διεπιστημονική προσέγγιση από την Ιστορία και την Κοινωνική και Πολιτισμική Ανθρωπολογία του ζητήματος της μνήμης. Η μνήμη σε όλες της τις εκδοχές, ως στοιχείο ανασύστασης του παρελθόντος, συγκροτείται κοινωνικά, δηλαδή στο πλαίσιο μιας κοινωνικά καθορισμένης συλλογικότητας.