2015-16

Ορισμός. Η εξέλιξη του ανθρώπου από τους απολιθωμένους πιθήκους στους σύγχρονους ανθρώπους. Είδη Ανθρωπινίνων. Εξελικτική Ανατομία του ανθρώπου. Παλαιολιθικές τεχνολογίες. Τεχνικές ανασκαφών. Ραδιοχρονολογήσεις.

Στο μάθημα αυτό εξετάζονται οι παραδοσιακές μορφές της τέχνης του λαϊκού λόγου στον ελληνικό πολιτισμό (προφορική και έντυπη λαϊκή ποίηση, παραμύθια, επωδές, αινίγματα, παροιμιακός λόγος, παραδόσεις, μύθοι, ευτράπελες διηγήσεις κ.λπ.). Εξετάζονται επίσης ορισμένες μορφές λαϊκότροπης ποίησης και πεζογραφίας (ποιητάρηδες και τα έργα τους, λαϊκά στιχουργήματα, έμμετρη έντυπη επιστολογραφία, λαϊκά απομνημονεύματα κ.λπ.), ενώ γίνεται αναφορά και στα διάφορα μορφολογικά στοιχεία που προσδιορίζουν τα μορφολογικά δεδομένα του ελληνικού έντεχνου λαϊκού λόγου.

Αντικείμενο του μαθήματος αποτελεί η μελέτη της θρησκευτικής λαογραφίας, και συγκεκριμένα των μορφών της λαϊκής θρησκευτικότητας και της παραδοσιακής θρησκευτικής συμπεριφοράς του ελληνικού λαού. Μελετώνται επίσης εθιμικές μορφές, που εξετάζονται διαχρονικά, αλλά και στις σύγχρονες μορφές τους. Γίνονται ιδιαίτερες αναφορές σε έθιμα του κύκλου της ζωής, του ετήσιου εορτολογικού κύκλου, καθώς και σε νέες εθιμικές μορφές που προσδιορίζουν τη ζωή του σύγχρονου ανθρώπου.

Εξετάζονται οι επιμέρους μορφές της ελληνικής λαϊκής χειροτεχνίας (αγγειοπλαστική, ξυλογλυπτική, χαλκοτεχνία, αργυροχρυσοχοϊα, υφαντική, ζωγραφική, αρχιτεκτονική), όπως επίσης το λαϊκό θέατρο, αλλά και ο λαϊκός κινηματογράφος, από την πλευρά του περιεχομένου, της τεχνικής, της θεματολογίας, της μορφολογίας και των προϊόντων τους. Ιδιαίτερες αναφορές γίνονται στην παραδοσιακή τεχνολογία, στα εργαστήρια, τις οικονομικές σχέσεις τους, την κοινωνική θέση των μαστόρων, τα δίκτυα διαθέσεως των προϊόντων και την συμβολή τους στη διαμόρφωση του λαϊκού γούστου.