2023-24

Στο μάθημα αυτό εξετάζονται η έννοια της διασποράς και η σημασία της για την κατανόηση βασικών ζητημάτων της νεότερης και σύγχρονης ελληνικής πολιτικής, κοινωνικής και οικονομικής ιστορίας. Αναλύονται ζητήματα όπως η ίδρυση, η οργάνωση και η εξέλιξη των ελληνικών κοινοτήτων του εξωτερικού με απώτερη επιδίωξη τη συνθετική θεώρηση του ευρύτερου φαινομένου της ελληνικής διασποράς.

Στο εισαγωγικό αυτό μάθημα αναλύονται τα κύρια καλλιτεχνικά ρεύματα και οι τάσεις της ζωγραφικής στον ορθόδοξο χώρο της Ανατολικής Ευρώπης και της Μέσης Ανατολής. Παράλληλα, ιδιαίτερο βάρος δίδεται στο ιστορικό και ιδεολογικό πλαίσιο μέσα στο οποίο εργάζονται οι ζωγράφοι, και επιχειρείται μια εικονολογική ερμηνεία της ζωγραφικής της περιόδου της οθωμανοκρατίας.

Ξεκινώντας από τη διαδικασία συγκρότησης κράτους κατά τη διάρκεια του Αγώνα της Ελληνικής Ανεξαρτησίας, στο μάθημα αυτό εξετάζονται οι κυριότερες εξελίξεις και μεταβάσεις στην ιστορία του ελληνικού κράτους. Αναλύονται η ανάπτυξη των κοινωνικών, οικονομικών και πολιτικών δομών καθώς και διάφορες πτυχές της ελληνικής πολιτικής ιστορίας.

Η Νεοελληνική Τέχνη, η τέχνη δηλαδή που αναπτύσσεται στο ελληνικό κράτος τον 19ο και 20ο αιώνα, έχει τις ρίζες της στη μεταβυζαντινή ζωγραφική και την επτανησιακή σχολή της προεπαναστατικής περιόδου. Μετά την απελευθέρωση και μέσα από σύνθετες επιρροές και οσμώσεις από τον ευρωπαϊκό χώρο διαμορφώνεται η καλλιτεχνική φυσιογνωμία του νεότερου Ελληνισμού. Πολλά έργα τέχνης της περιόδου αυτής εκφράζουν και αναπαράγουν τις ιδεολογικές τάσεις, την πραγματικότητα και τους μετασχηματισμούς της νεοελληνικής κοινωνίας.

Αντικείμενο του μαθήματος αποτελεί η μελέτη της θρησκευτικής λαογραφίας, και συγκεκριμένα των μορφών της λαϊκής θρησκευτικότητας και της παραδοσιακής θρησκευτικής συμπεριφοράς του ελληνικού λαού. Μελετώνται επίσης εθιμικές μορφές, που εξετάζονται διαχρονικά, αλλά και στις σύγχρονες μορφές τους. Γίνονται ιδιαίτερες αναφορές σε έθιμα του κύκλου της ζωής, του ετήσιου εορτολογικού κύκλου, καθώς και σε νέες εθιμικές μορφές που προσδιορίζουν τη ζωή του σύγχρονου ανθρώπου.