2020-21

Στο εισαγωγικό αυτό μάθημα θα παρουσιασθούν τα κύρια χαρακτηριστικά της βυζαντινής τέχνης από την παλαιοχριστιανική περίοδο μέχρι και την υστεροβυζαντινή περίοδο μέσα από την εξέταση αντιπροσωπευτικών μνημείων (εντοίχια ζωγραφική, φορητές εικόνες και μικρογραφίες χειρογράφων). Θα δοθεί ιδιαίτερο βάρος στο κοινωνικό, ιστορικό, θεολογικό και το εικονολογικό πλαίσιο, καθώς και στα αρχαιολογικά τεκμήρια.

Σκοπός του μαθήματος είναι να παρουσιάσει την πολιτική και κοινωνικοοικονομική κατάσταση στη Βαλκανική Χερσόνησο από την ίδρυση των εθνικών κρατών μέχρι τα μέσα του 20ου αιώνα. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στις πολεμικές συγκρούσεις που διαμόρφωσαν το πολιτικό status quo (βαλκανικοί πόλεμοι, πρώτος και δεύτερος παγκόσμιος πόλεμος), στην επικράτηση των κομουνιστικών καθεστώτων, καθώς και σε ζητήματα εθνικής ταυτότητας και μειονοτήτων.

Η Νεοελληνική Τέχνη, η τέχνη δηλαδή που αναπτύσσεται στο ελληνικό κράτος τον 19ο και 20ο αιώνα, έχει τις ρίζες της στη μεταβυζαντινή ζωγραφική και την επτανησιακή σχολή της προεπαναστατικής περιόδου. Μετά την απελευθέρωση και μέσα από σύνθετες επιρροές και οσμώσεις από τον ευρωπαϊκό χώρο διαμορφώνεται η καλλιτεχνική φυσιογνωμία του νεότερου Ελληνισμού. Πολλά έργα τέχνης της περιόδου αυτής εκφράζουν και αναπαράγουν τις ιδεολογικές τάσεις, την πραγματικότητα και τους μετασχηματισμούς της νεοελληνικής κοινωνίας.

Στόχος του μαθήματος είναι η διερεύνηση των επαφών της επιστήμης της Λαογραφίας και γενικότερα των λαογραφικών αναζητήσεων από τα τέλη του 19ου έως τις αρχές του 20ου αιώνα με την ελληνική πεζογραφία και ποίηση της γενιάς του 1880 και η κατανόηση εκ μέρους των φοιτητών της αλληλεπίδρασης Λογοτεχνίας και Λαογραφίας με άξονα τα λογοτεχνικά κείμενα της συγκεκριμένης περιόδου. Η λογοτεχνία της γενιάς του 1880 (το λεγόμενο ηθογραφικό διήγημα και η ποίηση της ονομαζόμενης Νέας Αθηναϊκής Σχολής) αναπτύσσει διαλεκτική σχέση με τον ερευνητικό προσανατολισμό της Λαογραφίας, εγκολπώνεται τη θεματική τ

Το μάθημα, μετά από μια παρουσίαση των πρωτογενών πηγών και του βασικού χρονολογικού πλαισίου της ελληνιστικής περιόδου (323 – 31 π.Χ.), εξετάζει τις δεσπόζουσες πολιτικές και πολιτισμικές συνθήκες συμπεριλαμβανομένων των θετικών επιστημών, της φιλοσοφίας και της τέχνης.