Λαογραφική συλλογή

Το υλικό της «Λαογραφικής Συλλογής» του Δημοκριτείου Πανεπιστημίου Θράκης, το οποίο προέρχεται από τον ευρύτερο θρακικό χώρο, συγκεντρώθηκε συστηματικά με πρωτοβουλία του πρώην πρύτανη του ΔΠΘ καθηγητή Διον. Μαυρόγιαννη κατά τη δεκαετία του 1980, με στόχο τη συλλογή πρωτίστως αντικειμένων από τους Σαρακατσάνους, στο πλαίσιο ειδικής κοινωνιολογικής έρευνας που ο αείμνηστος Μαυρόγιαννης διεξήγε. Mελετήθηκε και δημοσιεύθηκε σε δύο τόμους από τον καθηγητή Λαογραφίας Μ. Γ. Βαρβούνη, ενώ πολλά από τα αντικείμενα έχουν δημοσιευθεί φωτογραφικά και στο σχετικό με τους Σαρακατσάνους δίτομο έργο του Διον. Μαυρόγιαννη. Σημειωτέον ότι μεγάλο μέρος του υλικού είχε παλαιότερα εκτεθεί υπό δανεισμό στο Λαογραφικό Μουσείο της «Φιλοπρόοδης Ένωσης Ξάνθης» στην Ξάνθη, ως το 1994, οπότε επεστράφη στο ΔΠΘ.
Υπό την εποπτεία του καθηγητή Μ. Γ. Βαρβούνη, Προέδρου του Τμήματος Ιστορίας και Εθνολογίας και Διευθυντή του «Εργαστηρίου Λαογραφίας και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας» οργανώθηκε περιοδική έκθεση, η οποία αποτελεί προάγγελο μιας επικείμενης μόνιμης έκθεσης της λαογραφικής συλλογής του Δημοκρίτειου Πανεπιστήμιου Θράκης. Η έκθεση έγινε με χορηγία του Ομίλου Eurobank. (Κατάστημα Τράπεζας Eurobank, Κομοτηνή, εγκαίνια 28.9.2016), στα πλαίσια των εορτασμών για την επέτειο των 25 χρόνων λειτουργίας του Τμήματος Ιστορίας και Εθνολογίας του ΔΠΘ, με τη συνεργασία της επίκουρης καθηγήτριας κας Βασιλ. Κράββα, της διδάσκουσας στο ΤΙΕ κας Νάντιας Μαχά-Μπιζούμη και της Δρ. Ναγ. Δαλακούρα. Την ψηφιοποίηση και την τεκμηρίωση της συλλογής ανέλαβε η συνεργάτρια του «Εργαστηρίου Λαογραφίας και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας» και διδάσκουσα στο ΤΙΕ Δρ Νάντια Μαχά-Μπιζούμη.
Η συλλογή αποτελείται από υφαντά, κεντήματα (τσεβρέδες), μεμονωμένα γυναικεία και ανδρικά ενδύματα (πουκάμισα, μανικωτούς και αμάνικους επενδύτες, τσούκνες, ποδιές, κεφαλομάντιλα, ζώνες, κάλτσες, ποτούρια), έργα αργυροχοΐας (πόρπες, κλειδωτήρια), έργα ξυλογλυπτικής (ρόκες, αδράχτια, σφοντύλια, κασέλες, προσφορικές σφραγίδες, εικόνα), έργα μεταλλοτεχνίας (μεταλλικά εργαλεία και σκεύη), παραδοσιακά μουσικά όργανα (γκάιντα)
Ένα μεγάλο τμήμα της συλλογής κατέχουν οι σαρακατσάνικες ποδιές, οι παναούλες, των οποίων η διακόσμηση σηματοδοτούσε τον ενδοοικογενειακό ρόλο, τη φυσική και κοινωνική ηλικία της Σαρακατσάνας, την περίσταση χρήσης. Τμήμα της συλλογής αυτής, η οποία φυλάσσεται σε αποθήκη του κτηρίου διοίκησης του ΔΠΘ, στην πανεπιστημιούπολη της Κομοτηνής, μπορεί να δει κανείς σε ειδικές προθήκες στο χώρο έξω από τα γραφεία του Πρύτανη και των Αντιπρυτάνεων του ΔΠΘ, ενώ σχεδιάζεται η μόνιμη έκθεσή του σε ειδικό μουσειακό χώρο, ο οποίος έχει προβλεφθεί στο υπό ανέγερση κτήριο της Σχολής Κλασικών και Ανθρωπιστικών Σπουδών, στην πανεπιστημιούπολη της Κομοτηνής.
Μπορείτε να δείτε το ψηφιοποιημένο υλικό τους με την ανάλογη τεκμηρίωση στο photo gallery που ακολουθεί.

Μανίκι σαρακατσάνικου πουκάμισου πλούσια διακοσμημένο με γεωμετρικά μοτίβα, επίρραφες τρέσσες και μπιτμέδια, μάλλινα κορδόνια στο τελείωμά του.
Μανίκια βαμβακερά με γεωμετρική διακόσμηση.
Ζεύγος μανίκια από σαγιάκι διακοσμημένα με μαύρο κορδόνι.
Σαρακατσάνικα χειρόκτια, ζεύγος μανίκια διακοσμημένα με τρέσσες, προσαρτημένα σε καρώ ύφασμα. Νεότερη κατασκευή.
Σαρακατσάνικα χειρόκτια, ζεύγος μανίκια με μάλλινα στρίμματα και χρυσοκλωστές προσαρτημένα σε καρώ υφαντό ύφασμα. Θράκη.
Σαρακατσάνικα χειρότια, ζεύγος μανίκια διακοσμημένα με μαύρα μάλλινα στρίμματα και λευκά.
Τραχηλιά κατασκευασμένη από λευκό ριγωτό ύφασμα, διακοσμημένη ολόγυρα με δαντέλα με κροσσωτή απόληξη. Θράκη, αρχές 20ού αι.
Σαρακατσάνικο φαρδύ λοξό ζωνάρι γυναικείας φορεσιάς, από καλτσοσκούτι με επίρραφες τρέσσες. Θράκη.
Σαρακατσάνικο φαρδύ ζωνάρι γυναικείας ενδυμασίας απο καλτσοσκούτι. Θράκη.
Μάλλινος λευκός αμάνικος επενδύτης διακοσμημένος με μαύρα και χρωματιστά επίρραφα κορδόνια.
Μάλλινος λευκός αμάνικος επενδύτης διακοσμημένος με μαύρα και κόκκινα κορδόνια.
Μάλλινος λευκός αμάνικος επενδύτης διακοσμημένος με μαύρα και χρωματιστά κορδόνια κορδόνια.
Μάλλινος λευκός αμάνικος επενδύτης.Στο πάνω μέρος διακόσμηση με μαύρα και χρωματιστά κορδόνια. Θράκη.
Αμάνικο βαμβακερό φουστάνι με στενό πανωκόρμι ρελιασμένο στο γύρο της μασχάλης με κίτρινη κλωστή. Φέρει δύο κατακόρυφα ανοίγματα τις λεγόμενες κορφουλήρθες στο ύψος του στήθους και τετράγωνη τραχηλιά διακοσμημένη με χρωματιστά σειρήτια. Μεταξάδες Έβρου.
Μάλλινος αμάνικος επενδύτης πλούσια διακοσμημένος στο πίσω μέρος με ανθικά ματίβα.
Μάλλινο αμάνικο κόκκινο φουστάνι με πολύχρωμη άνθινη διακόσμηση στον ποδόγυρο και στο άνοιγμα της τραχηλιάς.
Μάλλινο αμάνικος επενδύτης διακοσμημένος με ανθικά μοτίβα στο πλάι και στο άνοιγμα της τραχηλιάς.
Μάλλινο αμάνικο φουστάνι σε σκούρο βυσσινί χρώμα. Διακόσμηση στον ποδόγυρο με πολύχρωμα ανθικά μοτίβα.Το άνοιγμα της μασχάλης ρελιασμένο.
Μάλλινο, κόκκινο, αμάνικο φουστάνι με ανοιχτόχρωμη διακόσμηση μεανθικά μοτίβα.
Σκούρο βυσσινί αμάνικο φουστάνι από μάλλινο υφαντό ύφασμα. Διακόσμηση με θηλιαστή βελονιά με λευκό ελαφρά κλωσμένο βαμβάκι στον ποδόγυρο. Μέγα Ζαλούφι.
Μάλλινος μανικωτός επενδύτης διακοσμημένος με πολύχρωμα μοτίβα.
Μάλλινος μανικωτός επενδύτης διακοσμημένος με πορτοκαλί κορδόνι κατακόρυφα, στον γύρο του λαιμού, των μανικιών και της τσέπης.
Γιλέκο, αμάνκο ζακέτο με μάλλινα σκούρα στρίμματα. Εσωτερικά φοδραρισμένο με πολύχρωμο βαμβακερό ύφασμα.
Γιλέκο, αμάνικο ζακέτο σε πορτοκαλί χρώμα. Στο γύρο της τραχηλιάς οκτώ κουμπιά σε κάθε πλευρά.
Γιλέκο, αμάνικο ζακέτο σε πορτοκαλί χρώμα, διακοσμημένο στην πλάτη με επίρραφα κορδονέτα.
Μωβ μάλλινο γιλέκο διακοσμημένο με ανθικά μοτίβα με μαύρη κλωστή. Θράκη.
Σαλταμάρκα, μανικωτή βαμβακερή ζακέτα με πορτοκαλιά καγκελάκια. Μεταξάδες Έβρου.
Μάλλινο σκουρόχρωμο γιλέκο, πλούσια διακοσμημένο με σειρήτια. Διακόσμηση με ρόδακες εκατέρωθεν της βάσης του γιλέκου. Θράκη.
Μάλλινο αμάνικο.σκουρόχρωμο γιλέκο. Το κατακόρυφο άνοιγμα φέρει εκατέρωθεν οκτώ κουμπιά από μαύρο κορδόνι με κόκκινο διάκοσμο. Στο πίσω μέρος η διακόσμηση με κυματοειδή τρέσσα η οποία πλαισιώνει ρόδακα που σχηματοποιείται από λευκό κορδόνι με το κέντρο του να φέρει διακόσμηση με χρυσά και χρωματιστά κορδόνια. Η ίδια διακόσμηση με ρόδακες συναντάται εκατέρωθεν της βάσης του γιλέκου. Θράκη.
Αμάνικο ζακέτο διακοσμημένο με μαύρα κουμπιά. Θράκη.
Μάλλινο αμάνικο τσαμαντάνι διακοσμημένο με επίρραφα σειρήτια. Θράκη.
Σαρακατσάνικο αμάνικο ζακέτο σε μαύρο χρώμα, διακοσμημένο με μαύρα στρίμματα και ασημένιες και χρυσές κλωστές.
Μάλλινο ζακέτο με μανίκια που καταλύγουν σε μύτες. Διακόσμηση με χρυσό κρδόνι, η οποία στο πίσω μέρος δημιουργεί ασχηματοποιημένο ανθικό μοτίβο. Αρμενία (;)
Μάλλινο ανοιχτόχρωμο μανικωτό ζακέτο διακοσμημένο με μαύρο κορδόνι. Εσωτερικά φέρει φόδρα καρώ.
Μανικωτό ζακέτο διακοσμημένο με μαύρο κορδόνι σην πλάτη και κατά μήκος των μανικιών.
Γιλέκο, αμάνικο ζακέτο, διακοσμημένο με μάλλινο μαύρο κορδόνι, το οποίο στα μπροστινά φύλλα λευκό ακόσμητο ύφασμα.
Γιλέκο, αμάνικο ζακέτο. Όλη η επιφάνεια του είναι διακοσμημένη με μαύρο μάλλινο κορδόνι, το οποίο στην πλάτη πλαισιώνει λευκό ακόσμητο ύφασμα.
Μεταξωτό ζακέτο.Αποτελείται από ένα κομμάτι ύφασμα μπρος-πίσω με κατακόρυφο άνοιγμα μπροστά γαρνιρισμένο ολόγυρα και στη βάση του με γλωσσωτό χρυσό σειρήτι με το οποίο διακοσμείται και ο γύρος των μανικιών. Το μπροστινό μέρος πλούσια διακοσμημένο με ανθικά μοτίβα δουλεμένα με χρυσοκλωστή και πούλιες. Αρμενία (;)
Μεταξωτό ζακέτο. Πλούσια διακοσμημένο με ανθικά μοτίβα δουλεμένα με χρυσοκλωστή και πούλιες.Στη βάση του φέρει γλωσσωτό χρυσό σειρήτι με το οποίο διακοσμείται και ο γύρος των μανικιών. Αρμενία (;)
Ανδρικό μάλλινο αμάνικο ζακέτο με σειρές από μάλλινα πλεχτά κουμπιά. Το κλείσιμο του γιλέκου γίνεται στο πάνω μέρος με μεταλλικά στοιχεία. Θράκη.
Μάλλινο παντελόνι σε μαύρο χρώμα με πυκνή σούρα στη μέση. Θράκη.
Τσουράπια σαρακατσάνικα, μάλλινες κάλτσες, πλεκτές με βελόνα. Είναι διακοσμημένες με μαύρη και λευκή κλωστή σε γεωμετρικά σχέδια. Θράκη.
Σαρακατσάνικα τσουράπια, μάλλινες πλεκτές κάλτσες με καλτσοβελόνα σε κόκκινο χρώμα. Διακόσμηση με γεωμετρικά μοτίβα και σταυρούς, με μπλε χρώμα δουλεμένο το περίγραμμά τους. Θράκη.
Σαρακατσάνικα τσουράπια πλεκτά με καλτσοβελόνα με γεωμετρικό διάκοσμο. Θράκη, αρχές 20ού αι.
Σαρακατσάνικα τσουράπια, μάλλινες πλεκτές ασπρόμαυρες κάλτσες. Διακόσμηση με γεωμετρικά μοτίβα και στυαρούς. Θράκη.
Σαρακατσάνικα τσουράπια, μάλλινες κάλτσες πλεκτές με καλτσοβελόνα με γεωμετρικό διάκοσμο. Θράκη, αρχές 20ού αι.
Σαρακατσάνικα τσουράπια, μάλλινες πλεκτές κάλτσες με καλτσοβελόνα. Διακόσμηση με μαύρα γεωμετρικά μοτίβα και σταυρούς σε κόκκινο βάθος. Θράκη.
Σαρακατσάνικα τσουράπια, μάλλινες πλεκτές κάλτσες με καλτσοβελόνα με γεωμετρικό διάκοσμο και σταυρούς. Θράκη, αρχές 20ού αι.
Σαρακατσάνικα τσουράπια, πλεκτές μάλλινες κάλτσες σε ζωηρά χρώματα. Διακόσμηση με γεωμετρικά μοτίβα και σταυρούς. Θράκη.
Σαρακατσάνικα τσουράπια, μάλλινες κάλτσες ασπρόμαυρες, πλεγμένες με καλτσοβέλονα. Διακόσμηση γεωμετρική με σχηματοποιημένους σταυρούς. Θράκη.

Pages

University web services

External web services

Contact us

Department of History and Ethnology

Panagi Tsaldari 1
Komotini, 69100

Τel: 25310-39462
Fax: 25310-39483

Email: secr@he.duth.gr

 

Education - This is a contributing Drupal Theme
Design by WeebPal.