Έρευνα

ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΣΕ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ – ΥΠΟΒΟΛΗ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΩΝ ΠΡΟΤΑΣΕΩΝ

 

· Το Εργαστήριο συμμετέχει ως συνδιοργανωτής στο ερευνητικό πρόγραμμα «Artistic practice and urban promenade (pedestrian zone). Comparative ethnological and anthropological study of Knez Mihajlova Street in Belgrade and Dionysius the Areopagite walkway in Athens», του Institute of Ethnography της Serbian Academy of Sciences and Arts (2016 – 2019). Από πλευράς της Σερβικής Ακαδημίας υπεύθυνη είναι η Κύρια Ερευνήτρια του Institute of Ethnography Gordana Blagojevic, PhD και από πλευράς του Εργαστηρίου ο Διευθυντής του. Στη συγκριτική αυτή μελέτη του νεωτερικού φαινομένου των καλλιτεχνών «του δρόμου» ενεπλάκησαν και άλλοι ερευνητές από τη Σερβία και την Ελλάδα. Την αναλυτική ερευνητική πρόταση θα βρείτε εδώ .

· Υποβλήθηκε στο «Κοινωφελές Ίδρυμα Ιωάννη Σ. Λάτση» η ερευνητική πρόταση με τίτλο «Συγκρότηση και δράση εθνοτοπικών και εθνικοτοπικών συλλόγων στη Κομοτηνή (β΄ μισό 20ού αι.): η συμβολή τους στη συγκρότηση της πολιτισμικής ταυτότητας των φορέων τους και η επίδρασή τους στο λαϊκό πολιτισμό της πόλης». Στην ερευνητική ομάδα συμμετέχουν επίσης ο Καθηγητής του Τμήματος Γλώσσας, Πολιτισμού και Φιλολογίας Παρευξεινίων Χωρών κ. Μ. Γ. Σέργης, η δρ Νάντια Μαχά – Μπιζούμη και ο δρ Γ. Χ. Κούζας.

· Το Εργαστήριο συμμετείχε στο σχεδιασμό και στην υποβολή του ερευνητικού προγράμματος με τίτλο «Νέες τεχνολογίες και πρόσβαση στον πολιτισμό και την τοπική ιστορία για άτομα με αναπηρία. Η περίπτωση των παιδιών με προβλήματα όρασης», που συνυποβλήθηκε από τα Τμήματα Γλώσσας, Πολιτισμού και Φιλολογίας Παρευξεινίων Λαών, Παιδαγωγικό Δημοτικής Εκπαίδευσης και Ιστορίας και Εθνολογίας του ΔΠΘ, Κοινωνιολογίας του Πανεπιστημίου του Αιγαίου και Εκπαιδευτικής και Κοινωνικής Πολιτικής του Πανεπιστημίου Μακεδονίας (2012 – 2016).

· Τον Ιανουάριο του 2015 το Εργαστήριο συμμετείχε στον σχεδιασμό και την υποβολή του ερευνητικού προγράμματος «Medieval Cathedrals and urban Environment. European Landscape, Memory, and Identity» [Acronym: EUCath], σε συνεργασία με το Universitat de Girona της Ισπανίας, ως «project coordinator». Το ερευνητικό αυτό πρόγραμμα εντάσσεται στη σειρά «Horizon 2020 – Reflective – Society - 2015, Reflective Societies: Cultural Heritage and European Identities; Topic 2 REFLECTIVE – 2 - 2015: Emergence and transmission of European Cultural Heritage and Europeanisation» των ευρωπαϊκών ερευνητικών δράσεων, και στην δική μου ευθύνη ήταν η εξειδίκευση της έρευνας στην Θράκη, και συγκεκριμένα σε ορθόδοξα χριστιανικά και μουσουλμανικά μνημεία της περιοχής.

· Τον Οκτώβριο του 2016 το Εργαστήριο, συνέταξε και υπέβαλε στο Υπουργείο Μακεδονίας – Θράκης και σε σωματεία Ιμβρίων της Ελλάδας και του εξωτερικού πρόταση για την υλοποίηση ερευνητικού προγράμματος με τίτλο «Όψεις του λαϊκού πολιτισμού της Ίμβρου: παράδοση και νεωτερικότητα. Συνέχειες, ασυνέχειες, μετασχηματισμοί. Από την Ίμβρο στην Ελλάδα». Το πρόγραμμα αυτό είχε τον Διευθυντή του Εργαστηρίου ως επιστημονικό υπεύθυνο και σχεδιάστηκε με τη συμμετοχή και τη συνεργασία των Αν. Καθηγητή ΤΕΦΑΑ / ΔΠΘ Δημ. Γουλιμάρη, Καθηγητή ΤΓΦΠΠΧ / ΔΠΘ Μ. Γ. Σέργη, δρ Ν. Μαχά-Μπιζούμη και δρ Γ. Κούζα.

· Το 2017 το Εργαστήριο συμμετείχε με το μέλος Ε.ΔΙ.Π. Δρ. Θανάση Β. Κούγκουλο στον σχεδιασμό και στην υποβολή του ερευνητικού προγράμματος «Επανεκτιμώντας τη λογοτεχνία του έξω ελληνισμού του 19ου αιώνα: πρώτη συστηματική καταγραφή και αξιολόγηση της πεζογραφίας που εκδίδεται στην Κωνσταντινούπολη την περίοδο 1880-1900». Η ερευνητική πρόταση υποβλήθηκε στο επιχειρησιακό πρόγραμμα «Ανάπτυξη ανθρώπινου δυναμικού, εκπαίδευση και διά βίου μάθηση» με τίτλο «Υποστήριξη ερευνητών με έμφαση στους νέους ερευνητές» της Ειδικής Γραμματείας Διαχείρισης Τομεακών Επιχειρησιακών Προγραμμάτων του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου του Υπουργείου Οικονομίας & Ανάπτυξης, που αφορούσε στα ΑΕΙ και στους ερευνητικούς φορείς (Αρ. πρότασης: MIS 5004642 - βαθμολογία: 88,15/100).

· Τον Ιούνιο του 2017 το Εργαστήριο συμμετείχε με τον Διευθυντή και τη συνεργάτιδά του κα Ν. Μαχά-Μπιζούμη στον σχεδιασμό και στην υποβολή του ερευνητικού προγράμματος «Θρακογραφία». Το πρόγραμμα σχεδιάστηκε σε συνεργασία με την Εταιρεία Πληροφορικής «Τελεστώ», το «Εργαστήριο Χαρτογραφίας» του ΕΜΠ και το «Εθνολογικό Μουσείο Θράκης», και εντάχθηκε στο «ΕΠΑνΕΚ 2014-2020: Επιχειρησιακό Πρόγραμμα ‘Ανταγωνιστικότητα, Επιχειρηματικότητα, Καινοτομία’», και μάλιστα στην ενιαία δράση κρατικών ενισχύσεων έρευνας, τεχνολογικής ανάπτυξης και καινοτομίας «Ερευνώ – Δημιουργώ – Καινοτομώ». Στόχος του προγράμματος αυτού, η δημιουργία ενός συστήματος γνώσης για το λαϊκό πολιτισμό της Μείζονος Θράκης στο χώρο και στο χρόνο, με σημασιολογική αναπαράσταση και διασύνδεση της πληροφορίας. Πρόκειται για μια ολιστική προσέγγιση με στόχο τη δημιουργία πλατφόρμας πολυμεσικού υλικού (videos, εικόνες, κείμενα, χάρτες, τρισδιάστατες αναπαραστάσεις) και εφαρμογής επαυξημένης πραγματικότητας για έξυπνες συσκευές σε πραγματικό χρόνο.

· Το διάστημα 2016-2018, το Εργαστήριο, δια του μεταδιδακτορικού ερευνητή δρ. Γ. Χ. Κούζα, ο οποίος στο διάστημα αυτό εντάχθηκε στο προσωπικό του, εκπόνησε ερευνητικό πρόγραμμα μεταδιδακτορικής έρευνας με τίτλο «Σύγχρονες μορφές προφορικότητας και ‘ανεπίσημη’ επικοινωνία: διαδόσεις και κοινωνικοί σχολιασμοί σε ένα δήμο της Αττικής. Μια λαογραφική και εθνογραφική προσέγγιση». Το πρόγραμμα υποβλήθηκε για χρηματοδότηση μέσω του προγράμματος υποτροφιών με τίτλο «Ενίσχυση Μεταδιδακτόρων Ερευνητών / Ερευνητριών», 1ος Κύκλος, ΕΣΠΑ 2014-2020. Στην 8η /21-02-2017 Συνεδρίας του Δ.Σ του Ι.Κ.Υ. το πρόγραμμα αυτό της μεταδιδακτορικής έρευνας βαθμολογήθηκε με 96%, κατατασσόμενο τέταρτο επί 1700 προτάσεων όλων των επιστημονικών και ερευνητικών πεδίων, γεγονός που αποτελεί διάκριση αριστείας για την μεταδιδακτορική έρευνα του Εργαστηρίου. Από το πρόγραμμα αυτό προέκυψαν και δύο σχετικές διεθνείς δημοσιεύσεις, αλλά και δίδαξε επικουρικά μαθήματα λαογραφίας σε προπτυχιακό και μεταπτυχιακό επίπεδο στους φοιτητές του Τμήματος.

 

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΑ ΕΡΓΑ ΤΟΥ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟΥ

 

· Το Εργαστήριο έχει αναλάβει το ερευνητικό πρόγραμμα «Κατάταξη, καταλογογράφηση και ψηφιοποίηση πρωτογενούς λαογραφικού υλικού». Στο πλαίσιο αυτό καταλογογραφούνται και αναρτώνται τα περιεχόμενα ψηφιακά (βλ. στην παρούσα ιστοσελίδα: Λαογραφικό Αρχείο – Κατάλογος χειρογράφων Λαογραφικού Αρχείου» των συλλογών πρωτογενούς λαογραφικού υλικού που καταρτίζονται από φοιτητές, στα πλαίσια ειδικού φροντιστηριακού μαθήματος για την επιτόπια λαογραφική έρευνα, που έχει ενταχθεί στο μάθημα «Εισαγωγή στη Λαογραφία», του α΄ εξαμήνου σπουδών. Καταρτίστηκε πλήρης ηλεκτρονικός κατάλογος, με διάφορες εφαρμογές και δυνατότητες αναζητήσεων στοιχείων, του πρωτογενούς αυτού λαογραφικού υλικού, ο οποίος έχει αναρτηθεί στην ιστοσελίδα του Εργαστηρίου, ώστε το υλικό αυτό να αξιοποιηθεί από κάθε ενδιαφερόμενο ερευνητή. Η έρευνα υποστηρίζεται, με την εξασφάλιση ανθρώπινων πόρων, εν μέρει μέσω του προγράμματος ΕΣΠΑ - Πρακτική άσκηση φοιτητών.

· Στο Εργαστήριο Λαογραφίας και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας του Τμήματος Ιστορίας και Εθνολογίας του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης έχουν συγκροτηθεί ηλεκτρονικές βιβλιογραφικές βάσεις με θέμα α. τη Θράκη και β. την πρωτότυπη ελληνική πεζογραφία του 19ου αιώνα. Οι βάσεις φιλοξενούνται σε ειδικό ηλεκτρονικό υπολογιστή και είναι ανοιχτές σε κάθε επιστήμονα, μελετητή και φοιτητή, ο οποίος θα θελήσει να τις συμβουλευτεί εντός του χώρου του Εργαστηρίου. Υπό την επίβλεψη του Διευθυντή του Εργαστηρίου και Προέδρου του Τμήματος καθηγητή κ. Μανόλη Βαρβούνη και την επιστημονική επιμέλεια του Ε.ΔΙ.Π. του Τμήματος και μέλους του Εργαστηρίου Δρ. Θανάση Β. Κούγκουλου επιδιώκεται η συνεργασία και η αξιοποίηση ποικίλων ερευνητικών δράσεων των φορέων και του επιστημονικού δυναμικού της ευρύτερης περιοχής της έδρας του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης. Στο παραπάνω πλαίσιο, η βάση ψηφιοποιημένης βιβλιογραφίας για τη Θράκη στηρίζεται σε αξιέπαινη πρωτοβουλία ομάδας πολιτών της Θράκης, που συγκρότησε ο κ. Θεόδωρος Κυρκούδης, η οποία χρηματοδότησε και πραγματοποίησε την ψηφιοποίηση όλων των τόμων των ιστορικής σημασίας περιοδικών «Θρακικά» και «Αρχείον του Θρακικού και Λαογραφικού Γλωσσικού Θησαυρού». Το ψηφιακό υλικό στη μορφή που έχει κατατεθεί στο Εργαστήριο παρέχει τη δυνατότητα στους ερευνητές να αναζητούν οποιονδήποτε όρο της επιλογής τους. Το κόστος καλύφθηκε από ιδιωτικές χορηγίες.

· Η βάση ψηφιοποιημένης πρωτότυπης ελληνικής πεζογραφίας του 19ου αιώνα έχει καταρτιστεί από τον κ. Κούγκουλο και τη μεταδιδακτορική ερευνήτρια του Τμήματος Φιλολογίας του Α.Π.Θ. κ. Αναστασία Τσαπανίδου με αφορμή το αφιερωμένο στον σημαντικό Γάλλο νεοελληνιστή Henri Tonnet επιστημονικό συνέδριο Το ελληνικό «λαϊκό» μυθιστόρημα του 19ου αιώνα: Θεωρητικά Ζητήματα, που διοργανώνει το Εργαστήριο τον Μάιο του 2018. Προς το παρόν η συγκεκριμένη βάση ψηφιακής βιβλιογραφίας περιλαμβάνει διακόσια από τα τετρακόσια περίπου αυτοτελή βιβλία ελληνικής πεζογραφίας του 19ου αιώνα. Στόχος του Εργαστηρίου είναι σε συνεργασία με άλλα ακαδημαϊκά ιδρύματα, επιστημονικούς φορείς και ιδιώτες να συγκεντρώσει ψηφιακά το σύνολο της ελληνικής πεζογραφικής παραγωγής του 19ου αιώνα.

· Τον Σεπτέμβριο 2018 στο Εργαστήριο συγκροτήθηκε «Αρχείο Ελένης Σβορώνου». Πρόκειται για αντίγραφα αρχειακών τεκμηρίων αλλά και για φωτογραφίες παλαιών εκδόσεων και εφημερίδων από τα ΓΑΚ-Αρχεία Σάμου και διάφορα άλλα ελληνικά αρχεία, που αναφέρονται στο ποιητικό, πεζογραφικό και εκδοτικό έργο της ποιήτριας και εκδότριας Ελένης Σβορώνου († 1918). Το υλικό αυτό, που εμπλουτίζεται συνεχώς από νεώτερες συμπληρωματικές έρευνες, θα χρησιμεύσει για την άσκηση των φοιτητών στην εκδοτική κειμένων της νεοελληνικής φιλολογίας, με τελικό στόχο την συγκρότηση και δημοσίευση μιας συγκεντρωτικής έκδοσης των απάντων της. Η έρευνα υποστηρίχθηκε, με την εξασφάλιση ανθρώπινων πόρων, εν μέρει μέσω του προγράμματος ΕΣΠΑ - Πρακτική άσκηση φοιτητών.

· Τον Μάιο του 2017, εγκαινιάστηκε ερευνητικό πρόγραμμα με τίτλο «Διαχείριση του ελληνικού παραδοσιακού πολιτισμού μέσω των εθνοτοπικών συλλόγων», και στα πλαίσιά του καταρτίστηκε αρχείο ημερολογίων τοίχου, με δείγματα από όλη την Ελλάδα, κυρίως από τοπικούς πολιτιστικούς συλλόγους. Πρόκειται για υλικό, η μελέτη του οποίου ενδιαφέρει τα τελευταία χρόνια έντονα τόσο την ελληνική, όσο και τις ξένες λαογραφίες. Η έρευνα υποστηρίχθηκε, με την εξασφάλιση ανθρώπινων πόρων, εν μέρει μέσω του προγράμματος ΕΣΠΑ - Πρακτική άσκηση φοιτητών.

· Τον Ιανουάριο του 2018, με πρωτοβουλία του μέλους Ε.ΔΙ.Π του Εργαστηρίου κ. Αθ. Κούγκουλου, εγκαινιάστηκε ερευνητικό πρόγραμμα με τίτλο «Νικόλαος Φαρδύς: μελέτη και έκδοση ανεκδότων κειμένων», και στα πλαίσιά του ιδρύθηκε σε αυτό «Αρχείο Νικολάου Φαρδύ», όπου θησαυρίζονται εκδόσεις, δημοσιεύματα και φωτοαντίγραφα χειρογράφων του λογίου αυτού της Σαμοθράκης, με τα οποία εργάζονται επιστημονικά και εκπαιδεύονται φοιτητές, υπό την επίβλεψη και με την φροντίδα του κ. Κούγκουλου. Η έρευνα υποστηρίχθηκε, με την εξασφάλιση ανθρώπινων πόρων, εν μέρει μέσω του προγράμματος ΕΣΠΑ - Πρακτική άσκηση φοιτητών.

· Από τον Αύγουστο του 2016 το Εργαστήριο συνεργάζεται σε ερευνητικό πρόγραμμα του Institute for the Preservation of Medical Traditions των Η.Π.Α, με επιστημονικό διευθυντή τον Δρ Alain Touvaide, για την καταγραφή χειρόγραφων μαρτυριών αλλά και προφορικού υλικού μέσω συστηματικής επιτόπιας έρευνας, σχετικά με την καταγραφή της ζώσας προεπιστημονικής και πρωτοεπιστημονικής ιατρικής πράξης και πρακτικής στο μεσογειακό χώρο, έχοντας αναλάβει το κομμάτι που αφορά στον ελληνικό παραδοσιακό και λαϊκό πολιτισμό.

· Το ακαδημαϊκό έτος 2017 – 2018 το Εργαστήριο σχεδίασε και πραγματοποίησε έρευνα στο Ιστορικό Αρχείο της Ιεράς Συνόδου της Εκκλησίας της Ελλάδος, με αντικείμενο το αρχειακό υλικό που αναφέρεται στην ιστορία και τη διαχρονική διαδρομή της Ιεράς Μητροπόλεως Σάμου και Ικαρίας, μετά από σχετική άδεια που μου παραχώρησε η Ιερά Σύνοδος της Εκκλησίας της Ελλάδος [αρ. πρωτ. 1874 / 12 Μαΐου 2016]. Η ερευνητική αυτή εργασία έγινε στα πλαίσια της προετοιμασίας της συγγραφής της νέας εκκλησιαστικής ιστορίας της Σάμου. Με βάση ειδική άδεια της Ιεράς Συνόδου το μεγαλύτερο μέρος του αρχειακού αυτού υλικού αποκτήθηκε σε ψηφιακή μορφή, και έχει κατατεθεί στο Εργαστήριο.

· Από τον Μάιο του 2012 το Εργαστήριο ανέλαβε την κατάταξη, καταλογογράφηση και επιστημονική τεκμηρίωση της Λαογραφικής Συλλογής της «Εταιρείας των Φίλων του Λαού» (Αθήνα). Το έργο σχεδιάστηκε και εκτελείται με τη συνεργασία της δρ Νάντιας Μαχά-Μπιζούμη, και αποσκοπεί στη σύνταξη ενός πλήρους επιστημονικού καταλόγου του πλούσιου και σημαντικότατου αυτού υλικού – το οποίο περιλαμβάνει μεταλλικά και πήλινα σκεύη, κοσμήματα, υφάσματα, κεντήματα, τμήματα παραδοσιακών ενδυμασιών, έπιπλα και σκεύη, χαλκογραφίες με λαογραφικά θέματα, δαντέλλες και ξυλόγλυπτα - ώστε να καταστεί χρησιμοποιήσιμο από την επιστήμη της Λαογραφίας και να αναδειχθεί επιστημονικά. Σημειώνω ότι στο υλικό αυτό εντάσσεται η λαογραφική συλλογή πολλών και σημαντικών συλλεκτών, όπως, μεταξύ άλλων, η Θεοδώρα Δραγούμη, η Αθηνά Καλογεροπούλου και ο Ευστ. Πονηρόπουλος, η δε δημοσίευσή του θα συμβάλλει σημαντικά στην έρευνα της ελληνικής λαϊκής χειροτεχνίας και στη μελέτη της ελληνικής λαϊκής τέχνης.

· Το Εργαστήριο οργάνωσε και διεκπεραίωσε το ερευνητικό πρόγραμμα «Λαογραφία και Εθνογραφία του αστικού χώρου» (Νοέμβριος 2016 – Ιανουάριος 2018), με τον Διευθυντή του Εργαστηρίου ως επιστημονικό υπεύθυνο και συνεργάτες τον δρ Γ. Κούζα, την δρ. Νάντια Μαχά-Μπιζούμη και την δρ Gordana Blagojević, κύρια ερευνήτρια του Institute of Ethnography της Serbian Academy of Sciences and Arts. Από το πρόγραμμα αυτό, που στηρίχθηκε σε ιδιωτικές χορηγίες, προήλθαν ένα βασικό υλικό καταγραφής της ενεστώσας κατάστασης των μελετών αστικής λαογραφίας στον ευρωπαϊκό και αμερικανικό επιστημονικό χώρο, που μπορεί να χρησιμεύσει ως οδηγός για την ανάπτυξη της αστικής λαογραφίας στην Ελλάδα, όσο και ανάλογες επιστημονικές δημοσιεύσεις.

· Κατά τα ακαδημαϊκά έτη 2017 – 2018 και 2018 – 2019 το Εργαστήριο, δια της επιστημονικής συνεργάτιδός του δρος Νάντιας Μαχά-Μπιζούμη, στα πλαίσια ειδικού ερευνητικού προγράμματος που υποβλήθηκε στην διοίκηση του ΔΠΘ και εγκρίθηκε, ανέλαβε την ψηφιοποίηση και τεκμηρίωση της μουσειακής συλλογής λαογραφικού υλικού του ΔΠΘ. Με βάση τη συστηματική αυτή εργασία, προέκυψε μια ψηφιακή βάση δεδομένων, στην οποία όλα τα αντικείμενα της συλλογής (παραδοσιακές ενδυμασίες, εργαλεία, είδη λαϊκής τέχνης, σκεύη και μουσικά όργανα) παρουσιάζονται φωτογραφημένα, με περιγραφή αναλυτική, μελέτη και σχετική βιβλιογραφική τεκμηρίωση, ώστε η συλλογή αυτή να είναι πλέον και ηλεκτρονικά προσβάσιμη στους μελετητές που θα ήθελαν να μελετήσουν τμήματά της. Η έρευνα υποστηρίχθηκε, με την εξασφάλιση ανθρώπινων πόρων, εν μέρει μέσω του προγράμματος ΕΣΠΑ - Πρακτική άσκηση φοιτητών.

· Τον Μάρτιο του 2017 το Εργαστήριο εγκαινίασε το ερευνητικό πρόγραμμα «Τοπικός τύπος, νησιωτικότητα και καθημερινότητα: συμβολή στη σύγχρονη και νεωτερική λαογραφία». Στα πλαίσιά του, καταρτίστηκε αρχείο τοπικού τύπου από τη Σάμο και τη Κάσο, κατατάχθηκαν οι εφημερίδες και αποδελτιώθηκαν τα βασικά τους θέματα, ως πιλοτική περίπτωση μελέτης του λαογραφικού υλικού για τη μελέτη του λαϊκού πολιτισμού, το οποίο μπορούν να προσφέρουν οι τοπικές εφημερίδες, ιδίως δε οι εφημερίδες των εθνοτοπικών συλλόγων. Διευθυντής του προγράμματος είναι ο Διευθυντής του Εργαστηρίου, και σε αυτό εκπαιδεύονται κάθε χρόνο προπτυχιακοί φοιτητές του Τμήματος Ιστορίας και Εθνολογίας, καθώς η έρευνα υποστηρίζεται, με την εξασφάλιση ανθρώπινων πόρων, εν μέρει μέσω του προγράμματος ΕΣΠΑ - Πρακτική άσκηση φοιτητών.

· Τον Ιανουάριο του 2019 το Εργαστήριο μέσω της επιστημονικής συνεργάτιδός του δρ Νάντιας Μαχά-Μπιζούμη ανέλαβε σε συνεργασία με την Ελληνική Εταιρεία Ενδυμασιολογίας την καταγραφή του έργου των μοδιστρών, τόσο αυτών που ασχολήθηκαν με το γυναικείο ένδυμα, όσο και με την παραγωγή θεατρικών κουστουμιών –που τις περισσότερες φορές προέρχονταν από τον χώρο της γυναικείας μόδας. Προτάθηκε ως προσωρινός τίτλος του προγράμματος η «Μοδιστρική» και έγινε ο χρονολογικός εντοπισμός των ορίων στα οποία θα κινηθεί η έρευνα, με αφετηρία το δεύτερο μισό του 19ου αιώνα. Αποφασίστηκε εν τούτοις να δοθεί προτεραιότητα στην καταγραφή των μοδιστρών που δούλεψαν στους αθηναϊκούς οίκους μόδας, αλλά και σε εκείνους της επαρχίας, το δεύτερο μισό του 20ού αιώνα, προκειμένου να διασωθούν, όσο είναι ακόμα καιρός, πληροφορίες από ζωντανούς φορείς, δηλαδή από τις τελευταίες, ηλικιωμένες πια, μοδίστρες που απασχολήθηκαν σε αυτούς. Για τον σκοπό αυτό, συντάχθηκε ένα ερωτηματολόγιο, που, βάσει του παραπάνω σκεπτικού, κινείται γύρω από τους ακόλουθους τέσσερις άξονες: Α) Κοινωνιολογική προσέγγιση του θέματος, με ιδιαίτερη έμφαση στο πρόσωπο της κάθε μοδίστρας, στην καταγραφή των βιογραφικών της στοιχείων, αλλά και των στοιχείων που αφορούν στην εκπαίδευση της. Β) Καταγραφή του τύπου της δουλειάς: κατηγοριοποίηση ως προς τον τόπο και τον τρόπο εργασίας (στο σπίτι ή στο εργαστήρι – οίκο μόδας), εργασιακό περιβάλλον, εξειδίκευση. Γ) Καταγραφή των εργαλείων, τεχνικών, πατρόν, υλικών και προμηθευτών. Δ) Αποτίμηση του τελικού προϊόντος –του ενδύματος, και καταγραφή στοιχείων για τον τελικό αποδέκτη του προϊόντος –τον πελάτη. Απώτερος σκοπός του προγράμματος είναι η δημοσιοποίηση των αποτελεσμάτων της έρευνας με οποιοδήποτε τρόπο θεωρηθεί εφικτό: έκδοση, ημερίδα, έκθεση.

· Κατά τα ακαδημαϊκά έτη 2016 – 2017, 2017 – 2018 και 2018 - 2019, το Εργαστήριο οργάνωσε το ερευνητικό πρόγραμμα «Οργάνωση και διαχείριση αρχείων και αρχειακών συλλογών», για την κατάταξη και ευρετηρίαση σχετικού υλικού του Εργαστηρίου από τη Σάμο, τη Θράκη και τον Πόντο και την αποδελτίωση βιβλιογραφίας σχετικής με τις ελληνικές λαϊκές και παραδοσιακές ενδυμασίες, καθώς και την κατάταξη ενός σώματος εγγράφων που αποτελούν το ιστορικό αρχείο του Τμήματος Ιστορίας και Εθνολογίας, ως πρώτο βήμα για τη μελλοντική συγγραφή της ιστορίας του. Η έρευνα υποστηρίχθηκε, με την εξασφάλιση ανθρώπινων πόρων, εν μέρει μέσω του προγράμματος ΕΣΠΑ - Πρακτική άσκηση φοιτητών.

 

ΜΝΗΜΟΝΙΑ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΑΓΜΑΤΟΠΟΙΗΣΗ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ

 

· Τον Ιούνιο του 2016, το Εργαστήριο υπέγραψε συμφωνία συνεργασίας με το Institute of Ethnography της Serbian Academy of Sciences and Arts (ЕТНОГРАФСКОГ ИНСТИТУТА - СРПСКЕ АКАДЕМИЈЕ НАУКА И УМЕТНОСТИИЗ БЕОГРАДА, РЕПУБЛИКА СРБИЈА), καθώς και ειδικό μνημόνιο συνεργασίας με τη διευθύντρια του Ινστιτούτου Dragana Radojičić, PhD (Др Драгана Радојичић), όπου προβλέπονται κοινές ερευνητικές και εκδοτικές δράσεις, επιστημονικές ανταλλαγές και συνεργασία τόσο στο επίπεδο εκπαίδευσης προπτυχιακών και μεταπτυχιακών φοιτητών, όσο και στην διοργάνωση κοινών ερευνητικών προσπαθειών, συνεδρίων και εκδόσεων.

· Τον Ιούνιο του 2017, το Εργαστήριο ξεκίνησε επιστημονική συνεργασία με το «Πολιτιστικό Ίδρυμα του Ομίλου Πειραιώς», με στόχους την προώθηση δράσεων ερευνητικού και εκπαιδευτικού περιεχομένου σε τομείς κοινού ενδιαφέροντος, την ενίσχυση της επιστημονικής συνεργασίας μέσω της ανταλλαγής δημοσιεύσεων του προσωπικού των δύο φορέων, εκπαιδευτικού υλικού, δημοσιευμάτων του Εργαστηρίου και του Ιδρύματος, τεχνογνωσίας, δεδομένων. Τον Ιανουάριο του 2018, στα πλαίσια αυτά, υπέγραφτηκε πρωτόκολλο συνεργασίας μεταξύ του Εργαστηρίου και του Ιδρύματος. Στους σκοπούς της συνεργασίας εντάσσονται επίσης η οργάνωση κοινών επιστημονικών δραστηριοτήτων, workshops, ημερίδων, σεμιναρίων και συνεδρίων, για ζητήματα λαϊκού πολιτισμού και της μουσειακής αποτύπωσης και προβολής του.

· Το 2018 το Εργαστήριο υπέγραψε πρωτόκολλο επιστημονικής και ερευνητικής συνεργασίας με το «Επιστημονικό και Εκπαιδευτικό Κέντρο Σλαβικών Σπουδών» («Научно - образовательный центр славистических исследований») του Ινστιτούτου Σλαβολογίας της Ακαδημίας Επιστημών της Ρωσίας (Института славяноведения РАН), που εδρεύει στη Μόσχα. Η συμφωνία υπογράφτηκε με την Διευθύντρια του Κέντρου Δρ. Ελένα Ουζενέβα (К.ф.н. Е.С. Узенева), η συνεργασία με την οποία ανέδειξε τα κοινά μας ερευνητικά ενδιαφέροντα. Στα πλαίσια αυτά οργανώθηκε εθνογραφική αποστολή του Κέντρου στους Πομάκους του ορεινού όγκου της Ξάνθης (15 – 21 Απριλίου 2018).

· Τον Ιούνιο του 2018 το Εργαστήριο υπέγραψε πρωτόκολλο επιστημονικής συνεργασίας και σχεδιασμού και εκτέλεσης ερευνητικών και επιστημονικών δράσεων με το «Centro de Estudios Bizantinos, Neogriegos y Chipriotas» («Κέντρο Βυζαντινών, Νεοελληνικών και Κυπριακών Σπουδών») του Πανεπιστημίου της Γρανάδα, στην Ισπανία, και με τον διευθυντή του, καθηγητή κ. M. Morfakifis-Filaktos. Στο πλαίσιο αυτό προβλέπεται, πέρα από τα κοινά ερευνητικά προγράμματα και την διοργάνωση συνεδρίων και ημερίδων, και η ίδρυση κοινής σειράς ηλεκτρονικών κριτικών και φιλολογικών εκδόσεων κειμένων της νεοελληνικής λογοτεχνίας του 19ου αιώνα, με ιδιαίτερο λογοτεχνικό, ιστορικό και λαογραφικό ενδιαφέρον.

· Τον Νοέμβριο του 2019 το Εργαστήριο υπέγραψε πρωτόκολλο επιστημονικής συνεργασίας με το Τμήμα Κλασικής και Νέας Ελληνικής Φιλολογίας, της Σχολής Ξένων Γλωσσών και Φιλολογιών, του Πανεπιστημίου του Βουκουρεστίου στη Ρουμανία - Departamentul de Filologie Clasica şi Neogreacă, Facultăţii de Limbi şi Literaturi Străine (Faculty of Foreign Languages and Literatures / Classical and Modern Greek Philology Department) του University of Bucharest, με στόχο την οργάνωση κοινών επιστημονικών δραστηριοτήτων, workshops, ημερίδων, σεμιναρίων και συνεδρίων, για ζητήματα σχετικά με τις νεοελληνικές σπουδές στον ευρύτερο χώρο της Νοτιοανατολικής Ευρώπης.

 

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ

 

· Στα πλαίσια του διεθνούς συνεδρίου για τους Πομάκους της Θράκης (βλ. συνέδρια), το Εργαστήριο σε συνεργασία με τον «Σύλλογο Πομάκων Ξάνθης» διοργάνωσε έκθεση πομακικού λαογραφικού υλικού, στο αμφιθέατρο της Παλαιάς Νομικής Σχολής του ΔΠΘ, στην Κομοτηνή (17-19 Μαρτίου 2017). Διοργάνωσε επίσης, σε συνεργασία με παραδοσιακούς Πομάκους μουσικούς, συναυλία με παραδοσιακά πομακικά τραγούδια, από τα χωριά Δημάριο, Γλαύκη, Σμίνθη και Σμόλιαν, ένθεν και ένθεν των συνόρων της Ελλάδας και της Βουλγαρίας στην οροσειρά της Ροδόπης, με την οποία και ολοκληρώθηκαν οι εργασίες του (Κομοτηνή, 19 Μαρτίου 2017).

· Στο Εργαστήριο ανατέθηκε επίσης η μουσειολογική μελέτη του πανεπιστημιακού «Λαογραφικού Μουσείου», του μουσείου δηλαδή όπου θα εκτεθεί η λαογραφική συλλογή του ΔΠΘ, στο νέο κτήριο της Σχολής Κλασικών και Ανθρωπιστικών Σπουδών, στην πανεπιστημιούπολη της Κομοτηνής.

Ηλεκτρονικές Υπηρεσίες Δ.Π.Θ.

Επικοινωνία

Τμήμα Ιστορίας και Εθνολογίας

Παναγή Τσαλδάρη 1
Κομοτηνή, 69100

Τηλ: 25310-39462
Fax: 25310-39483

Email: secr@he.duth.gr

 

Education - This is a contributing Drupal Theme
Design by WeebPal.